Uluslararası Özgürlük ve Demokrasi İndekslerinde Türkiye

İnternet, Basın, Ekonomik ve Temel Özgürlükleri ve Demokrasi indekslerin kısa özetini verecegiz.

Basın Özgürlüğü:
RSF (rsf.org) Reporters Sans Frontier – Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütü indeksinde ülkemiz 179 ülke arasında şu anda 154. sırada. Geçen yıl 148., bir öncesinde ise 138. sırada idi.
Freedom House: (freedomhouse.org)·
100 üzerinden bir puanlama var, 0 en iyisi. 0-30 arası Özgür, 31-60 arası Kesmi Özgür, 61 ve yukarsı ise Özgür değil kabul ediliyor.·
Ülkemiz 56 puanla, 196 ülke arasında 120-125 sırası 6 ülkeyle Kısmi Özgür kategorisinde paylaşıyor.··
Dünya Ekonomik Forumu (weforum.org): Yıllık Ağ Hazırlık İndeksi için de basın özgürlüğü vardı. 2010 yılından sonra indeksten çıkardı.
2010 raporunda 133 ülke arasında 124. sırada idik. WEF 2010 Türkiye Sayfası

İnternet Özgürlüğü.
Freedom House 2012 de “Freedom On The Net” Raporunda, yine aynı puanlama ve sınıflandırma geçerli. 100 puan’ın 25′i altyapı ve erişim engellerine, 35′i içerik kısıtlamalarına,
40 ise kullanıcı hakları kısıtlamalarına ayrılmış. Türkiye sırasıyla, 12, 17 ve 17 ve toplamda 46 almış durumda. Ülkemiz bu durumda 47 ülke arasındaTunusla birlikte 25-26 sırayı Kısmen Özgür ülkeler olarak paylaşıyor.
RSF Türkiye’yi İnternet konusunda gözlem altında tutuyor; henüz “İnternet’in
Düşmanları” kategorisine aday durumdayız.

Ekonomik Özgürlük:
Fraser Enstitüsünün World Ecomomic Freedom Network adına ürettiği EFW (Ekonomik Özgürlük) Indeksi 144 ülkeyi kapsıyor ve ülkemiz en yüksek 10 üzerinden 6.92 ile 75. sırada. Bu 2010 verilerine göre. Ülkemizde 2003-2010 arasında bu indekste sürekli bir iyileşme gözükmekte: 5.93, 6.07, 6.09, 6.20, 6.33. 6.65, 6.57, 6.56.
ABD’deki Heritage Vakfı‘da 196 ülkeyi kapsayan Ekonomik Özgürlük İndeksi
üretiyor. Türkiye 100 üzeriden 62.9 ile 177 arasında 69. sırada.

Freedom House:
Freedom House, Freedom in the World (FIW) indeksini üretti. İndeksin 2 alt parçası var: Siyasal Haklar (PR) ve Sivil Özgürlükler (CL). 3 indekste 1-7 arasında bir değer alıyor: 1 en iyisi. 1-2.5 özgür, 3.0-5.0 kısmi özgür, 5.5-7 ise özgür değil. Ülkemizde Siyasal halklarda 3, sivil özgürlüklerde 4 ve ortalama 3.5 ile kısmı özgür. Bu sınıflamda 90 özgür, 58 kısmi özgür ve 47 özgür olmayan ülke var, toplam 195. indeksi 3.0 olan 11, 3.5 olan 15 ülke var. Böylece ülkemizin önünde 101 ülke ve Türkiye ile aynı durumda 15 ülke var, yani 102-116 aralığındayız.

Fraser Enstitüsü ayrıca bir İnsan Özgürlüğü (Human Freedom) İndeksi üretiyor. Bunun parcaşı olarak Kisisel ve Ekonomik özgürlük indeksleri de üretiliyor.İindexler 1-10 arasaında en iyisi 10. Ülkemiz 123 ülke arasında 6.37 ile 83. sırada. Bireysel Özgürlük indeksi 5.8, ekonomik indeks ise 6.91. Ülkemiz bu 3 indekstede hem ortalamanın altında hem de ortancanın altında.

Demokrasi İndeksi
Economist Araştırma Grubunun ürettiği 5 altindeksin ortalaması olarak demokrasi indeksini tasarlandı. Her index 0-10 arasında ve en iyi 10. 8.00-10.00 arası tam demokrasi, 6:00-7:99 Kusurlu Demokrasi, 4:00-5.99 Hibrid, 0-3.99 ise otokratik kategorisini oluşturuyor. Ülkemiz 5.76 ile hibrid grubunda, 88. sırada. Alt indeksler ve Türkiyenin durumu şöyle: seçim 7.92, devletin etkinliği 6.79, siyasal katılım 5.0, politik kültür 5.0, sivil özgürlükler 4.12.

Bir ülkenin yaşam kalitesini ölçen en kapsamlı index İnsani Gelişme İndeksidir. Ülkemiz hiç bir zaman ilk 80′e giremedi. Son 2 yılki indekslerde 186 ülke arasında 90. sırada.

Bu yazıdaki kaynak dosyalara http://akgul.bilkent.edu.tr/demokrasi/ adresinde erişebilirsiniz.